Актуальныя навіны ў галіне правоў чалавека ў Беларусі.
Паведаміць пра затрыманне: @viasna_bot
Атрымаць кансультацыю і дапамогу: @ViasnaSOS
Сувязь з інфармацыйнай службай: @Viasnainfo
Юрыдычная служба: @zvarot96
Валанцёрская служба «Вясны»: @viasnahelp
Subscribers9.5K −10 24h
Reach per post (ERR)15.2%1.4K avg views
Posting14.1/daylast 21 minutes ago
Reactions per 1K views22.6🤬 ❤ 😢
🗣 «Смяротнае пакаранне — гэта перажытак мінулага». Алесь Бяляцкі выступіў на канферэнцыі АБСЕ
Відэазварот праваабаронцы Алеся Бяляцкага паказалі на сайд-івэнце ў межах канферэнцыі АБСЕ. Мерапрыемства было прысвечана смяротнаму пакаранню і абароне асноўных правоў чалавека.
«Смяротнае пакаранне заўсёды звязанае з парушэннем правоў чалавека. Яго адмена — не паблажлівасць да злачынцаў, а выбар гуманнага грамадства. Смяротнае пакаранне павінна быць адменена ўсюды, без выключэнняў», — сказаў Алесь Бяляцкі.
У сувязі з Тыднем супраць смяротнага пакарання Алесь выступаў у цішотцы кампаніі.
📱 Instagram-старонку Кастанціна Каверына і 250 стыкераў дадалі ў спіс «экстрэмісцкіх матэрыялаў»
Міністэрства інфармацыі чарговы раз абнавіла «Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў». На гэты раз у яго трапілі:
📍 Instagram-старонка: шоўмена і тэлевядоўцы Кастанціна Каверына («Konstantin_kaverin»);
📍 Threads-акаўнты: медыяменеджара Кірыла Валошына («kirill.voloshin _»), а таксама старонка «This Minsk Media»;
📍 Telegram-стыкерпакі: «White Power» і «The Third Reich».
edited
⛪️ У Мінску судзяць 66-гадовага палітзняволенага ксяндза Анатоля Парахневіча
На гэтым тыдні ў Мінску праходзіць суд па крымінальнай справе палітзняволенага ксяндза Анатоля Парахневіча, пробашча парафіі ў Альковічах Вілейскага раёна. Пра гэта паведамляюць каталіцкія вернікі Беларусі.
Суд праходзіць у закрытым рэжыме. Афіцыйнай інфармацыі пра справу няма.
Святара затрымалі ў сярэдзіне сакавіка. За кратамі ён правёў ужо больш за 200 дзён. За гэты час ксёндз адзначыў 66-годдзе і 31-ю гадавіну святарскага пасвячэння.
Паводле звестак вернікаў, Анатоля Парахневіча ўтрымліваюць у СІЗА КДБ і абвінавачваюць у «здрадзе дзяржаве». Падрабязнасці справы невядомыя.
✍️ Калі вы перасякаліся за кратамі з Анатолем, калі ласка, напішыце праваабаронцам на @Viasnainfo.
edited
🤬 Палітвязня з інваліднасцю Ўладзімера Гундара перавялі з турмы ў калонію
Як стала вядома «Радыё Свабода», у пачатку кастрычніка палітвязня Ўладзімера Гундара перавезлі для адбыцьця далейшага пакарання з магілёўскай турмы № 4 у бабруйскую калёнію № 2.
У гэтай калоніі Ўладзімер ужо адбываў пакаранне раней, але ў кастрычніку 2023 году суд прызначыў палітвязню стражэйшы, турэмны рэжым, і яго адправілі ў магілёўскую вязніцу. Цяпер трохгадовы тэрмін скончыўся. Але паводле прысуду за кратамі мужчыне заставацца яшчэ 13 гадоў.
Актывіста і краязнаўцу з Баранавічаў Уладзімера Гундара затрымалі 30 снежня 2020 году ў «справе Аўтуховіча» — нібыта за рыхтаванне тэрарыстычнага акту. У 2023 годзе ў выніку двух судоў паводле чатырох артыкулаў Крымінальнага кодэксу палітвязня асудзілі агулам на 20 гадоў зняволення.
🌍 Беларусь на міжнародным узроўні
Сёння працягваецца праграма Тыдня супраць смяротнага пакарання.
Каардынатар кампаніі «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі» Андрэй Палуда выступіць у Варшаве на канферэнцыі АБСЕ па чалавечым вымярэнні.
А ў 19:00 адбудуцца анлайн-слуханні ў Каардынацыйнай Радзе, прысвечаныя смяротнаму пакаранню ў Беларусі.
Экспертамі выступяць Андрэй Палуда і Валянцін Стэфановіч — прадстаўнікі кампаніі «Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі».
З поўным спісам мерапрыемстваў можна азнаёміцца па спасылцы 👉 https://dp.spring96.org/be/news/121292
📝 Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі. Верасень 2026
• 16 верасня спецпасланнік прэзідэнта ЗША Дональда Трампа Джон Коўл паведаміў аб вызваленні 25 чалавек па памілаванні; усе яны дэпартаваныя на тэрыторыю Літвы. 24 верасня ў Беларусі вызваленыя па ўказе аб памілаванні 13 чалавек, асуджаных па палітычных матывах;
• мінімум 170 палітвязняў знаходзяцца ў асабліва ўразлівым становішчы праз свой стан здароўя, узрост або абставіны зняволення – гэты паказчык застаецца стабільна высокім, нягледзячы на перыядычнае вызваленне людзей з гэтай групы ў парадку памілавання і пасля заканчэння тэрміну пазбаўлення волі;
• за месяц праваабаронцы прызналі палітвязнямі 25 чалавек;
• працягваюцца трансгранічныя рэпрэсіі – у выглядзе адвольнага крымінальнага пераследу, унясення ў пералікі "экстрэмістаў", прымусу да сакрэтнага супрацоўніцтва, сачэння і ціску наўпрост ці праз родных і блізкіх, якія засталіся ў Беларусі, канфіскацыі маёмасці тых, хто з'ехаў;
• статыстыка прызнання арганізацый і груп грамадзян экстрэмісцкімі арганізацыямі і фарміраваннямі кажа аб ўзрастанні патэнцыялу для працягу крымінальных рэпрэсій;
Справаздача цалкам 👉 https://spring96.org/be/news/121350
💵Падтрымаць «Вясну» 👉 donate.spring96.org
🟨 «Захоўваць буду заўсёды, пакуль тыя, хто судзіў мяне, не атрымаюць справядлівы вырак». Мікіта Слепянок — пра «жоўтую бірку» з калоніі
Гамяльчук Мікіта Слепянок, асуджаны да трох гадоў калоніі за культурніцка-гістарычны тэлеграм-канал Rezystans, паказаў адну з апошніх бірак, выдадзеных яму ў магілёўскай калоніі № 15, дзе ён цалкам адбыў тэрмін. На волю ён выйшаў у снежні 2024 года.
«Бачачы самога сябе столькі гадоў таму, хочацца сказаць гэтаму хлопцу, што ўсміхаецца ён недарэмна, бо ўрэшце зможа вытрымаць усё, зноў стаць вольным чалавекам і зноў мець магчымасць рабіць штосьці для Беларусі».
Мікіта распавядае, што «жоўтая бірка» фактычна была яго «пашпартам» на працягу двух гадоў. На ёй былі пазначаныя яго дадзеныя, тэрмін зняволення і інфармацыя, паводле якой у калоніі адразу было відаць, хто перад імі.
«Гэта бадай што найбольш вядомы сімвал палітвязня і найяскравейшы доказ таго, што гэта ўсё сапраўды адбывалася са мною».
📌 «Беларусь значыць для мяне больш, чым нават я сам». Вялікае інтэрв’ю з былым палітзняволеным Мікітам Слепянком
🕵️ «Трэба будзе дапамагчы краіне». 23-гадовы былы палітзняволены з Жлобіна заявіў пра вярбоўку КДБ
23-гадовы Вадзім Пашкоўскі, якога раней асудзілі паводле арт. 342 КК ( удзел у дзеяннях, якія парушаюць грамадскі парадак ) за ўдзел у пратэстнай акцыі ў Жлобіне ў 2020 годзе, распавёў «Гомельскай Вясне» пра вярбоўку з боку КДБ.
Паводле яго слоў, у КДБ яму пагражалі новай крымінальнай справай і паставілі перад выбарам: 15 гадоў зняволення або супрацоўніцтва са спецслужбай.
Пасля гэтага Вадзіму сказалі выехаць у Польшчу, жыць там, кантактаваць з людзьмі і перыядычна паведамляць, з кім ён стасуецца.
Цяпер былы палітзняволены зрабіў публічную заяву, каб спыніць супрацоўніцтва з КДБ.
Чытаць гісторыю цалкам па спасылцы 👉 https://gomelspring.org/be/news/12153
🎙 «Калі чалавеку забіваць нельга, чаму гэта можна дзяржаве?» Леанід Судаленка — пра другую прычыну супраць смяротнага пакарання
Да Тыдня супраць смяротнага пакарання праваабаронца «Вясны» Леанід Судаленка распавядае пра 10 прычын, чаму смяротнае пакаранне ў Беларусі павінна быць адменена.
Прычына № 2 — ці мае дзяржава права забіваць?
Нават за самае цяжкае злачынства чалавека можна пазбавіць волі і ізаляваць ад грамадства — нават на ўсё жыццё.
«Але ці павінна дзяржава, якая карае за забойства, сама наўмысна пазбаўляць чалавека жыцця?» — кажа Леанід.
Дзяржава можа караць. Але дзяржава не павінна забіваць.
🔎 Шукаем людзей, якія перасякаліся за кратамі з палітзняволеным Юрыем Маісеенкам
Юрыя Маісеенку асудзілі 24 студзеня 2024 года ў судзе Савецкага раёна Гомеля паводле ч. 1 арт. 342 КК (арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх) і ч. 2 арт. 367 КК (паклёп у дачыненні да Лукашэнкі).
Вядома, што Юрыя асудзілі да пазбаўлення волі.
✍️ Калі вы перасякаліся з Юрыем, калі ласка, напішыце праваабаронцам на @Viasnainfo.
🎙 «А што, калі расстралялі невінаватага?» Леанід Судаленка — пра першую прычыну супраць смяротнага пакарання
Да Тыдня супраць смяротнага пакарання праваабаронца «Вясны» Леанід Судаленка распавядае пра 10 прычын, чаму смяротнае пакаранне ў Беларусі павінна быць адменена.
Прычына № 1 — ці можа суд памыліцца?
«Памыліцца можа следчы. Эксперт. Сведка. Суд», — кажа Леанід.
Судовую памылку можна выправіць. Але калі чалавека ўжо расстралялі, вярнуць жыццё немагчыма.
📝 Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі. Верасень 2026
• Сітуацыя з правамі чалавека ў Беларусі па-ранейшаму крытычная. Сістэмныя рэпрэсіі не слабеюць, носяць палітычна матываваны характар, накіраваныя супраць іншадумцаў, палітычных апанентаў, нелаяльных;
• праваабаронцы па-ранейшаму адзначаюць адсутнасць прагрэсу ў сітуацыі з правамі чалавека на ўзроўні захавання асноўных правоў і свабод, удасканаленне ранейшых і з'яўленне новых рэпрэсіўных практык;
• па-ранейшаму фіксуюцца катаванні, жорсткае, бесчалавечнае і прыніжаючае абыходжанне;
• на канец верасня 2026 года ў Беларусі ў месцах пазбаўлення волі знаходзіліся 876 палітычных зняволеных, уключаючы 113 жанчыны; колькасць людзей, прызнаных палітвязнямі з пачатку прэзідэнцкай кампаніі 2020 года, складае 4 815 чалавек, уключаючы 905 жанчын;
• агулам з ліпеня 2024 года, калі пачаўся працэс вызвалення палітвязняў у парадку памілавання і абменаў, на волю датэрмінова выйшла каля 900 чалавек. У той жа час спіс вядомых "Вясне" асуджаных па палітычна матываваных крымінальных справах павялічыўся на 3 500 чалавек, пералік "экстрэмістаў" – на 2 700 чалавек. Палітвязнямі былі прызнаныя 1 044 чалавекі і 346-постфактум;
Справаздача цалкам 👉 https://spring96.org/be/news/121350
💵Падтрымаць «Вясну» 👉 donate.spring96.org
🎥 «Віцебская справа»: калі судовую памылку ўжо немагчыма выправіць
Да Тыдня супраць смяротнага пакарання далучылася «Прававая ініцыятыва» з новым гістарычным true crime-выпускам пра адну з самых страшных судовых памылак у гісторыі Беларусі.
У цэнтры выпуску — «Віцебская справа» і Генадзь Міхасевіч, серыйны забойца, якога гадамі не маглі знайсці. Пакуль ён заставаўся на волі і працягваў забіваць, следства затрымлівала і асуджала невінаватых людзей.
У выпуску разбіраюць, як прызнанні, атрыманыя пад ціскам, памылкі следства і фальсіфікацыя матэрыялаў прывялі да цэлага шэрагу зламаных лёсаў — і дазволілі сапраўднаму забойцу заставацца на волі.
Глядзець па спасылцы 👉 https://youtu.be/G68TuX-TxZQ?si=zjGmsftPTyVCfSuI
🎧 «Архіпэляг БЕЛАГ-2». Як беларускіх палітвязьняў вывозілі ва Ўкраіну
У чацьвертай частцы другога сэзону падкасту «Архіпэляг БЕЛАГ» «Радыё Свабода» раскажа ў дэталях, як 13 сьнежня 2025 году беларускіх палітвязьняў вывозілі ва Ўкраіну і як адбывалася вызваленьне нобэлеўскага ляўрэата Алеся Бяляцкага.
«Калі мы пад’ехалі да беларускай мяжы, то пераселі ў іншы мікрааўтобус. На літоўскай тэрыторыі дыпляматы сустракалі нас. Пляскалі нам», — кажа Алесь Бяляцкі.
Новы выпуск па спасылцы 👉 https://youtu.be/JZAO7hncnA8?si=5vJD_3s6yKV1LAYC
🤬 «Калі адмоўлю — усё роўна праз крымінальны вышук знойдуць». У Гомелі міліцыя патрабуе здаваць ДНК
Беларуска распавяла ў Threads, што ёй патэлефанаваў участковы і запатрабаваў здаць ДНК. На пытанне, з чым гэта звязана, ён адказаў: «Гэта як раней здымалі пальчыкі ва ўсіх».
Паводле жанчыны, ёй таксама сказалі, што ў выпадку адмовы складуць рапарт і яе ўсё роўна знойдуць праз крымінальны вышук. У выніку яна пагадзілася. На гэта звярнула ўвагу «Гомельская Вясна».
У каментарах іншая жанчына распавяла, што ў яе таксама бралі ДНК у Новабеліцы — падчас праверкі жанчын дзетароднага ўзросту пасля выяўлення дзіцяці ў сметніцы.
Раней Дзяржаўны камітэт судовых экспертыз прапаноўваў увесці абавязковую геномную рэгістрацыю грамадзян, аднак такі закон дагэтуль не прыняты.
📌 Нагадаем пра гайд «Вясны» «Здаць адбіткі ды біяматэрыялы: ці можна адмовіцца?» У ім тлумачым, у якіх выпадках такое патрабаванне законнае, а калі ад працэдуры можна адмовіцца.
Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/117178
📸 «Найбольш вядомы сімвал палітвязня». Былыя палітзняволеныя — пра свае магшоты
У межах праекта "Магшоты палітвязняў" праваабаронцы "Вясны" працягваюць збіраць фотаздымкі палітзняволеных, якія ў беларускіх калоніях робяць для "жоўтых бірак".
Былыя палітзняволеныя Мікіта Слепянок, Таццяна Біруля і Антон Сотнікаў распавялі, як рабіліся іх магшоты ў засценках калоній, пра што цяпер нагадваюць гэтыя фотаздымкі і чаму захоўваюць да гэтага часу.
"Вясна" публікуе новыя сведчанні і паказвае дакументы памяці.
Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121347
🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка
🫂 «Білі нават электрашокерам для жывёл». Беларусу, які адбыў пяць гадоў калоніі, патрэбная дапамога
38-гадовага Івана Супрунчыка асудзілі да пяці гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму за супрацоўніцтва з праектам «Чорная кніга Беларусі». Ён перадаваў туды звесткі пра сваяка тагачаснага намесніка міністра ўнутраных спраў Мікалая Карпянкова.
«Яны [сілавікі] закінулі мяне ў мікрааўтобус і пачалі збіваць — рукамі і нагамі. Неўзабаве я страціў прытомнасць. Калі апрытомнеў, збіццё працягнулася, у тым ліку электрашокерам для жывёл. Іх было не менш за сем чалавек разам з кіроўцам».
У калоніі Іван атрымаў «жоўтую бірку» і, паводле яго, сутыкнуўся з дадатковым ціскам з боку адміністрацыі.
22 чэрвеня 2026 года мужчына вызваліўся з калоніі. Цяпер былы палітвязень знаходзіцца за мяжой і чакае рашэння па міжнароднай абароне. Пакуль ён не можа афіцыйна працаваць і вымушаны звяртацца па дапамогу.
❗️ Падтрымаць мужчыну на BYSOL
🔐 ARTICLE 19: актывістаў у выгнанні працягваюць пераследаваць праз фішынг, узломы і шпіёнскія праграмы
Міжнародная арганізацыя ARTICLE 19 Europe апублікавала справаздачу «404: Бяспека не знойдзена?», прысвечаную лічбавым формам трансгранічных рэпрэсій супраць грамадзянскай супольнасці ў выгнанні.
Даследаванне ў значнай ступені грунтуецца на досведзе беларускіх і расійскамоўных праваабаронцаў, журналістаў і актывістаў, якія жывуць у Літве, Польшчы, Украіне і Грузіі.
У матэрыяле — пра тое:
▪️ як беларусаў у выгнанні пераследуюць праз інтэрнэт;
▪️ як выкарыстоўваюцца фішынг, узломы і шпіёнскія праграмы;
▪️ якім чынам атрымліваюць доступ да тэлефонаў;
▪️ чаму дзяржаўныя ўлады называюцца сярод асноўных крыніц пагроз;
▪️ чаму «выгнанне не азначае бяспекі».
Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121318
🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка
edited
💔 «Вывалаклі голага на лесвіцу». Выдавец Зміцер Колас пра сваё затрыманне
«Пайшоў у ванны пакой. Раптам чую жудасны грукат. Падумаў, што, можа, нешта ў суседзяў здарылася, можа, нейкую трубу прарвала. А гэта, аказваецца, па маю персону – можа, з 15 сілавікоў».
Выдаўца і былога палітвязня Змітра Коласа памілавалі і прымусова дэпартавалі 16 верасня 2026 года. Гэта адбылося пасля перамоваў спецпасланніка ЗША Джона Коўла з Лукашэнкам. Кнігара затрымалі сёлета ў лютым падчас масавай хвалі ператрусаў у выдавецтвах і абвінавацілі паводле арт. 361-4 (садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці) Крымінальнага кодэкса. Да вызвалення Зміцер утрымліваўся ў СІЗА № 1 у чаканні суда.
У інтэрв’ю "Белсат" Зміцер распавёў пра абставіны свайго затрымання і тое, што давялося перажыць за кратамі. Паводле слоў выдаўца, візіт сілавікоў стаў для яго поўнай нечаканасцю.
Чытаць па спасылцы 👉 https://spring96.org/be/news/121344
🌿 Чытаць з Беларусі праз сайт-люстэрка
edited
🗣 Андрэй Палуда: выпадкі памылак паказваюць, што смяротнае пакаранне не можа быць беспамылковым
Праваабаронца "Вясны" і каардынатар кампаніі "Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі" Андрэй Палуда ў сваёй размове з "Белсатам" звярнуў увагу на рызыку непапраўнай памылкі пры выкананні смяротных прысудаў пасля няўдалай экзекуцыі Крысты Пайк у ЗША.
Паводле яго, памылка можа адбыцца не толькі падчас самога выканання пакарання, але і на любой папярэдняй стадыі — ад следства да судовага разгляду і апеляцыі.
«Мы хочам яшчэ раз падкрэсліваць і нагадваць пра тое, што смяротнае пакаранне не павінна станавіцца звыклым. Каб грамадства не прызвычайвалася да думкі, што дзяржава можа законна пазбаўляць чалавека жыцця. Пра гэта ўвесь час трэба гаварыць, пра гэта трэба нагадваць», – падкрэслівае праваабаронца.
Чытаць па спасылцы 👉 https://dp.spring96.org/be/news/121343