MY VERSION | МОЯ ВЕРСИЯ

🎙️ اشتراک در برنامه «بحث روز» تلویزیون افغانستان انترنشنل موضوع بحث: طرح و ستراتیژی روسیه برای افغانستان چیست؟ هشتمین نشست فارمت مسکو، فراتر از یک گفت‌وگوی منطقه‌یی درباره افغانستان، بازتاب رقابت قدرت‌های منطقه‌یی بر سر آینده این کشور بود. سخنرانی سیرگئی لاوروف نیز بر نگرانی مسکو از بازگشت زیربناهای نظامی ناتو به افغانستان متمرکز بود. حضور روسیه، چین، هند، ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی، در کنار مهمانانی چون بیلاروس و مصر، نشان‌دهنده تلاش مسکو برای شکل‌دهی به یک چهارچوب منطقه‌یی در قبال افغانستان است. چرا روسیه نگران بازگشت ناتو است؟ مسکو چه اهدافی را در افغانستان دنبال می‌کند؟ و آیا نظم جدید منطقه‌یی برای افغانستان امکان‌پذیر است؟

🇮🇱 Израиль прорабатывает самостоятельные варианты удара по Ирану — Israel Hayom Планирование, по данным издания, сосредоточено на ядерной программе Ирана и остатках высокообогащённого материала. Израиль при этом сохраняет тесную координацию с США. На севере ЦАХАЛ близок к завершению операций против приграничной инфраструктуры «Хезболлы»: по оценке одного из командиров, к югу от «Жёлтой линии» уничтожено 80–90% объектов. Армия готовится к долгосрочному присутствию на господствующих высотах и к возможному возобновлению боёв, включая атаки FPV-дронов. В Газе израильские военные считают новый масштабный раунд с ХАМАС в перспективе неизбежным.

🇮🇱 «اسرائیل هیوم» : اسرائیل پر ایران د خپلواک برید لپاره بېلابېل انتخابونه ارزوي د دې رسنۍ د معلوماتو له مخې، د اسرائیلو پلان جوړونه د ایران پر اټومي پروګرام او د لوړې کچې غني شوي اټومي موادو پر پاتې زېرمو متمرکزه ده. په ورته وخت کې، اسرائیل له امریکا سره خپلې نږدې همغږۍ ته دوام ورکوي. په شمال کې د اسرائیلو پوځ د «حزب‌الله» د پولې ته څېرمه د زیربناوو پر ضد عملیاتو د بشپړولو په درشل کې دی. د یوه اسرائیلي قوماندان د ارزونې له مخې، د «ژېړې کرښې» په جنوب کې د حزب‌الله ۸۰ تر ۹۰ سلنه تاسیسات له منځه وړل شوي دي. اسرائیلي پوځ پر لوړو او ستراتیژیکو سیمو کې د اوږدمهاله حضور لپاره چمتووالی نیسي او د جګړو د احتمالي بیا پیل په صورت کې د FPV ډرونونو د بریدونو احتمال هم شته. په غزه کې اسرائیلي پوځي چارواکي باور لري چې په راتلونکي کې له حماس سره د جګړې د یوې نوې او پراخې څپې پیل کېدل نږدې حتمي دي.

водители могут столкнуться с ещё более серьёзными вызывами. Если импорт товаров из соседних стран будет расти без одновременного укрепления внутреннего производства, экономическая зависимость Афганистана будет только усиливаться. При этом Афганистан располагает многочисленной молодой рабочей силой, и значительная часть экономической политики страны должна быть сосредоточена на создании предприятий, развитии внутреннего производства и обеспечении возможностей для занятости молодёжи. Недорогие товары китайского производства смогли занять значительную долю рынков во многих странах мира и даже создать серьёзное давление на производителей развитых государств. Поэтому Афганистану необходима продуманная экономическая политика в отношении масштабного притока иностранных товаров, особенно тех, которые могут снизить конкурентоспособность отечественных производителей. С другой стороны, Афганистан является преимущественно аграрной страной и может стать важным поставщиком сельскохозяйственной продукции на рынки стран Персидского залива. Государства этого региона из-за ограниченности водных ресурсов и пригодных для земледелия земель импортируют значительную часть необходимых им продуктов питания. Если правительство Афганистана будет проводить правильную и целенаправленную экспортную политику в аграрном секторе, экспорт сельскохозяйственной продукции может превратиться в один из важнейших источников доходов и занятости для населения страны. Поэтому я не хочу смотреть на открытие Ваханского маршрута с негативной точки зрения. Напротив, этот маршрут может стать важной возможностью для Афганистана, однако использование этой возможности требует грамотной государственной политики. Наряду с облегчением импорта необходимо создавать условия для экспорта афганских товаров и поддерживать отечественных производителей. Китай — крупная экономическая и промышленная держава мира, и естественно, что он стремится к поиску новых рынков для своей продукции. Афганистан не должен превращаться исключительно в рынок сбыта импортных товаров — в рынок, где дешёвые товары продаются вдоль дорог и с тележек, а молодой афганец вместо профессионального обучения, квалифицированной работы и производства вынужден заниматься уличной торговлей. Страна достигает реального экономического прогресса тогда, когда развиваются её производственные мощности, работают предприятия и фабрики, молодёжь получает навыки и рабочие места, а продукция собственного производства способна конкурировать как на внутреннем, так и на внешнем рынках. Вахан может стать воротами Афганистана на большой мировой рынок, однако эти ворота не должны открываться только для ввоза товаров. Афганистан должен иметь возможность через этот же маршрут экспортировать собственную продукцию на рынки региона и мира. Афганистан не должен быть только покупателем — он должен стать производителем и экспортёром.

از این منظر، باز شدن مسیر واخان میان افغانستان و چین می‌تواند یک گام مهم در توسعه تجارت خارجی و افزایش رفت‌وآمدهای تجارتی میان دو کشور باشد. اما در کنار این فرصت، یک نکته ای مهم نیز وجود دارد که نباید از آن غافل شویم. افغانستان طی سال‌های گذشته بیشتر به یک بازار مصرف برای کالاهای وارداتی، خاصتا کالاهای ایرانی و پاکستانی، تبدیل شده است. اکنون اگر کالاهای چینایی نیز با سهولت بیشتر از طریق دهلیز واخان وارد بازار افغانستان شوند، ممکن است تولیدکنندگان داخلی با چالش جدی‌تری روبه‌رو شوند. هرچه واردات کالا از کشورهای همسایه افزایش یابد، بدون آن‌که هم‌زمان تولید داخلی تقویت شود، وابستگی اقتصادی افغانستان نیز بیشتر خواهد شد. این در حالیست که افغانستان از نیروی جوان و فراوان برخوردار بوذه و باید بخش بزرگی از سیاست‌های اقتصادی کشور بر ایجاد کارخانه‌ها، توسعه تولید داخلی و فراهم‌کردن زمینه اشتغال جوانان متمرکز شود. کالاهای ارزان‌قیمت ساخت چین در بسیاری از بازارهای جهان توانسته‌اند سهم بزرگی به دست آورند و حتی تولیدکنندگان کشورهای پیشرفته را با فشار مواجه کنند. بنابرین، افغانستان باید در برابر ورود گسترده کالاهای خارجی، مخصوصا کالاهایی که توان رقابت تولیدکنندگان داخلی را کاهش می‌دهند، سیاست اقتصادی سنجیده‌ای داشته باشد. از سوی دیگر، افغانستان یک کشور عمدتاً زراعتی است و می‌تواند بازار بسیار مناسبی برای صادرات محصولات زراعتی به کشورهای خلیج باشد. کشورهای حوزه ی خلیج به دلیل محدودیت منابع آبی و زمین‌های قابل کشت، بخش قابل توجهی از مواد غذایی مورد نیاز خود را وارد می‌کنند. هرگاه حکومت افغانستان سیاست‌های درست و هدفمند صادراتی را در بخش زراعت دنبال کند، صادرات محصولات زراعتی می‌تواند به یکی از مهم‌ترین منابع درآمد و اشتغال برای مردم افغانستان تبدیل شود. بنابرین، من نمی‌خواهم باز شدن مسیر واخان را با نگاه منفی ببینم. برعکس، این مسیر می‌تواند یک فرصت مهم برای افغانستان باشد، اما استفاده از این فرصت نیازمند سیاست‌گذاری دقیق است. در کنار تسهیل واردات، باید برای صادرات کالاهای افغانستان نیز بازار ایجاد شود و از تولیدکنندگان داخلی حمایت صورت گیرد. چین یک قدرت بزرگ اقتصادی و صنعتی جهان است و طبیعی است که به دنبال بازارهای جدید برای کالاهای خود باشد. افغانستان نباید صرفاً به بازاری برای مصرف کالاهای وارداتی تبدیل شود، بازاری که در آن کالاهای ارزان در کنار جاده‌ها و روی کراچی‌ها به فروش برسند و جوان افغان، به جای آموزش حرفه، کار تخصصی و تولید، تنها به دست‌فروشی روی بیاورد. یک کشور زمانی به پیشرفت واقعی اقتصادی دست میازد که زیربناه ت‌های تولیدی آن توسعه یابد، کارخانه‌ها فعال شوند، جوانان آن صاحب مهارت و شغل شوند و محصولات ساخت همان کشور بتوانند در بازار داخلی و خارجی رقابت کنند. واخان می‌تواند دروازه افغانستان به سوی یک بازار بزرگ جهانی باشد، اما این دروازه نباید فقط برای ورود کالا باز شود. افغانستان باید بتواند از همین مسیر، محصولات خود را نیز به بازارهای منطقه و جهان صادر کند. افغانستان نباید فقط یک خریدار باشد، باید به یک تولیدکننده و صادرکننده نیز تبدیل شود. Ваханский коридор: большая торговая возможность или новый вызов для экономики Афганистана? Автор: Зохра Юсуф Открытие дороги и торгового маршрута между Афганистаном и Китаем через Вахан стало одной из важных и наиболее обсуждаемых новостей этой недели. Открытие этого маршрута в одном из самых отдалённых и холодных регионов Афганистана было встречено многими афганцами с воодушевлением, поскольку оно создаёт надежды на расширение торговли, улучшение экономического положения и снижение зависимости Афганистана от традиционных транзитных маршрутов, особенно от Пакистана. Несомненно, Афганистан должен искать различные транзитные маршруты и не ограничивать себя зависимостью от одного направления. Порт Чабахар на западе и Ваханский коридор на востоке — каждый из них может связать Афганистан с новыми региональными и мировыми рынками. С этой точки зрения открытие маршрута через Вахан между Афганистаном и Китаем может стать важным шагом в развитии внешней торговли и расширении торговых связей между двумя странами. Однако наряду с этой возможностью существует важный момент, который нельзя упускать из виду. За последние годы Афганистан в значительной степени превратился в рынок сбыта импортных товаров, особенно иранского и пакистанского происхождения. Теперь, если китайские товары также начнут поступать на афганский рынок более свободно через Ваханский коридор, отечественные произ

دهلیز واخان، فرصت بزرگ تجارتی یا چالش تازه برای اقتصاد افغانستان؟ نوشته: زهره یوسف افتتاح جاده و مسیر تجارتی واخان میان افغانستان و چین، یکی از خبرهای مهم و داغ این هفته بود. باز شدن این مسیر در یکی از دورافتاده‌ترین و سردترین مناطق افغانستان، با استقبال بسیاری از افغان‌ها روبه‌رو شده است، زیرا امیدهایی برای گسترش تجارت، بهبود وضعیت اقتصادی و کاهش وابستگی افغانستان به مسیرهای سنتی ترانزیتی، مخصوصا پاکستان، ایجاد کرده است. در این جای هیچ شکی نیست که افغانستان باید به دنبال مسیرهای متنوع ترانزیتی باشد و وابستگی خود را به یک مسیر محدود نسازد. بندر چابهار در غرب و دهلیز واخان در شرق، هر کدام می‌توانند افغانستان را به بازارهای جدید منطقه‌ای و جهانی متصل کنند.

🎙️ د شمشاد تلویزیون د «تاودو بحثونو» په خپرونه کې ګډون د بحث موضوع: د افغانستان په تړاو د مسکو د مشورتی فارمت ناسته. 🎙️ Участие в программе «Тауде бахсуна» («Горячие дискуссии») телеканала Shamshad TV Тема обсуждения: заседание Московского консультативного формата по Афганистану.

📰 США вывели все B-1 с британской базы Fairford — WSJ США вернули в страну все 12 бомбардировщиков B-1 с авиабазы RAF Fairford в Великобритании. Пентагон подтвердил переброску, сославшись на оперативную безопасность. По данным WSJ, американские власти знали о замысле, связанном с Ираном: подразделение КСИР якобы завербовало британских граждан для атаки на бомбардировщики и убийства военнослужащих, а план включал отвлекающий манёвр. Иран причастность отрицает; британская полиция пока не заявляла об иранском следе публично, хотя премьер Бернем говорит о «явных признаках» участия Тегерана. Ранее у базы задержали пятерых британцев, затем шестого; всех освободили под залог. Fairford была ключевой базой для ударов по Ирану. B-1 остаются готовыми к глобальным задачам с территории США. Если нужно, сделаю покороче под формат поста.

: WSJ 📰 امریکا ټولې B-1 بمبارۍ الوتکې له بریتانوي Fairford اډې وایستلې امریکا خپلې ټولې ۱۲ B-1 بمبارۍ الوتکې له بریتانیا څخه بېرته متحده ایالاتو ته انتقال کړې دي. پنټاګون هم د دغو الوتکو د انتقال پخلی کړی، خو دلیل یې «عملیاتي امنیت» بللی دی. د WSJ د راپور له مخې، امریکايي چارواکو د ایران اړوند د یوه پلان په اړه معلومات لرل. ویل کېږي چې د ایران د سپاه پاسداران یوی څانګې د برېتانیا یو شمېر اتباع د دغو بمبارۍ الوتکو د برید او د امریکايي سرتېرو د وژلو لپاره ګومارلي وو. په پلان کې د پام اړولو یو عملیات هم شامل و. ایران په دې تړاو هر ډول لاس لرل ردوي. د برېتانیا پولیسو تر اوسه په عامه توګه د ایران د لاس لرلو خبره نه ده کړې، خو لومړي وزیر برنهام ویلي چې د تهران د احتمالي ښکېلتیا «روښانه نښې» شته. تر دې مخکې د هوايي اډې په شاوخوا کې پنځه برېتانوي وګړي، او وروسته شپږم کس هم نیول شوي وو، خو ټول د ضمانت په بدل کې خوشې شوي دي. Fairford د اډه د ایران پر ضد د امریکايي بریدونو لپاره یوه مهمه اډه وه. د B-1 بمبارۍ الوتکې اوس هم له متحده ایالاتو څخه د نړیوالو عملیاتو لپاره چمتو دي.

🔥 Беспрецедентные протесты в Хайбер-Пахтунхва против военной политики Пакистана Сегодня в Хайбер-Пахтунхва начались масштабные и беспрецедентные акции протеста и демонстрации против военной политики и подходов пакистанских властей. Терпение жителей Хайбер-Пахтунхва, как заявляют участники протестов, иссякло. Они подчёркивают, что намерены добиваться своих прав и не отступят от своих требований. Во главе протестного движения выступает сам Сохаил Африди, главный министр Хайбер-Пахтунхва. Он заявил: «Мы не примем ни одной политики, которая не отвечает интересам Хайбер-Пахтунхва и не обеспечивает права нашего народа. Мы также не согласимся с политикой, направленной против прав и интересов пуштунов. Мы не примем никаких действий, в результате которых [пакистанские военные руководители] смогут покупать себе острова и дома в других странах. Мы больше не принимаем долларовые войны!»

🔥 اعتراض‌های گسترده و بی‌سابقه در پشتونخوا علیه سیاست‌های نظامی پاکستان امروز در پشتونخوا، اعتراض‌ها و راهپیمایی‌های گسترده و بی‌سابقه علیه سیاست‌های نظامی و رویکردهای حکومت نظامی پاکستان آغاز شده است. صبر و تحمل مردم پشتونخوا به پایان رسیده و آنان تأکید دارند که حقوق خود را هر طور شده مطالبه کرده و به دست خواهند آورد. در رأس این اعتراض‌های گسترده مردمی، سهیل اپریدی، وزیر اعلیٰ خیبر پشتونخوا قرار دارد. او می‌گوید: «ما هیچ سیاستی را که به نفع خیبر پشتونخوا و در راستای حقوق مردم ما نباشد، نمی‌پذیریم؛ هیچ سیاستی را نیز که به زیان حقوق و منافع پشتون‌ها باشد، قبول نخواهیم کرد. همچنان هیچ اقدامی را نمی‌پذیریم که در نتیجه آن، آنان [مقام‌های نظامی پاکستان] در کشورهای دیگر برای خود جزیره و خانه خریداری کنند. ما دیگر جنگ‌های دالری را نمی‌پذیریم!»

📰 امریکا به له څلورو کلونو وروسته د لومړي ځل لپاره د بیلاروس پوتاشیم واخلي 🚢 د «فایننشل ټایمز» (FT) د معلوماتو له مخې، ۳۰ زره ټنه سره‌کود د برونکا له بندر څخه لېږدول شوی او ټاکل شوې چې د اکتوبر په ۱۴مه د امریکا نیواورلینز بندر ته ورسېږي. 🔓 دا بار وړل وروسته له هغه ممکن شول چې امریکا پر د «بیلاروس‌ پوتاشیم» بندیزونه لرې کړل او د مینسک او واشنګټن ترمنځ اړیکې هم د ښه کېدو پر لور ولاړې. خو د صادراتو اندازه محدوده ده، الکساندر لوکاشینکو (د بیلاروس ولسمشر) ویلي چې د ازاد پلور لپاره اضافي پوتاشیم نه لري. #بیلاروس #امریکا #پوتاشیم 📰 США впервые за четыре года получат белорусский калий 🚢 По данным FT, 30 тыс. тонн удобрений отправили из порта Бронка. Груз прибудет в Новый Орлеан 14 октября. 🔓 Поставка стала возможной после снятия санкций США с «Беларуськалия» и на фоне потепления отношений с Минском. Объём небольшой: Лукашенко заявил, что свободных объёмов нет. #Беларусь #США #калий

только разговаривая с Вашингтоном с позиции силы. Иначе, считает политик, администрация США продолжит деструктивный курс в отношении Ирана.

🇮🇷 نایب‌رئیس مجلس ایران: مذاکرات با امریکا در جریان است، اما به تفاهم نخواهیم رسید حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رئیس مجلس ایران، با اشاره به آخرین وضعیت مذاکرات تهران و واشنگتن گفته است که «اکنون در واقع مذاکرات با امریکا در حال انجام است». اما او تأکید کرده که مذاکرات گذشته با امریکا به دلیل آنچه «عدم صداقت طرف امریکایی» خوانده، موفقیت‌آمیز نبوده است. حاجی‌بابایی افزوده است که تهران هیچ‌گاه به تفاهمی که در آن هر دو طرف به‌طور کامل راضی باشند، با واشنگتن دست نخواهد یافت. به گفته او، برای رسیدن به نتیجه در مذاکرات، ایران باید از موضع قدرت و اقتدار با امریکا گفت‌وگو کند، در غیر آن، واشنگتن به روند کنونی خود در قبال ایران ادامه خواهد داد. Вице-спикер парламента Ирана: переговоры с США ведутся, но к согласию не приведут Иран ведёт переговоры с США, заявил зам спикера парламента Хамидреза Хаджи-Бабаи. «Переговоры с американцами никогда не были успешными, потому что они не ведут их искренне. Мы никогда не достигнем взаимопонимания с США», — сказал он. По мнению Хаджи-Бабаи, добиться результата можно,

د افغانستان په اړه د مسکو په مشورتي فارمت کې به د کابل او اسلام‌اباد ترمنځ کړکېچ وڅېړل شي. На заседании Московского консультативного формата по Афганистану будет обсуждён конфликт между Кабулом и Исламабадом.

подписанного в августе. От Турции приедут: • глава МИД Хакан Фидан • министр обороны Яшар Гюлер • начальник Генштаба генерал Сельчук Байрактароглу Также будут представители Саудовской Аравии и Пакистана. По заявлению МИД Турции, стороны обсудят ситуацию в регионе и институционализацию альянса. Среди тем, по словам главы МИД Пакистана Исхака Дара, может оказаться политический диалог с хуситами на фоне их атак на Саудовскую Аравию.

🇹🇷🇸🇦🇵🇰 ترکیه، عربستان او پاکستان په ریاض کې راټولېږي د اکتوبر په ۵مه، د سعودي عربستان په پلازمېنه ریاض کې به د ستراتیژیکې سیاسي او دفاعي کمېټې غونډه ترسره شي. دا کمېټه د ګډې دفاع په اړه د مکې تړون په چوکاټ کې رامنځته شوې چې د اګست په میاشت کې لاسلیک شو. له ترکیې څخه به په دې غونډه کې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان، د دفاع وزیر یاشار ګولر او لوی درستیز جنرال سلجوق بایراکتاراوغلو ګډون وکړي. د سعودي عربستان او پاکستان استازي به هم په غونډه کې ګډون ولري. د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت په وینا، په دې غونډه کې به د سیمې پر وضعیت او د دغه ائتلاف د بنسټیز کولو پر څرنګوالي خبرې وشي. د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار ویلي، چې د بحثونو له احتمالي موضوعاتو څخه یوه به له حوثیانو سره سیاسي خبرې اترې وي، په ځانګړي ډول د سعودي عربستان پر وړاندې د هغوی د بریدونو په دوام کې. 🇹🇷🇸🇦🇵🇰 Турция, Саудовская Аравия и Пакистан соберутся в Эр-Рияде 5 октября, в саудовской столице пройдёт заседание Стратегического политического и оборонного комитета. Он создан в рамках Мекканского соглашения о совместной обороне,

📰 США отказались вступать в бой с хуситами, несмотря на просьбы Эр-Рияда Вашингтон не будет наносить авиаудары по хуситам («Ансар Аллах») в Йемене, хотя Саудовская Аравия просила об этом повторно, сообщает Axios. ▪️ В четверг министр обороны Саудовской Аравии принц Халид бин Салман позвонил главе Пентагона Питу Хегсету и снова попросил о поддержке с воздуха. ▪️ В воскресенье йеменские правительственные силы при саудовской авиации начали контрнаступление в районе пролива Баб-эль-Мандеб. ▪️ Американский чиновник заявил, что США «пока» не будут применять силу, но решение может измениться, если операция столкнётся с трудностями. ▪️ CENTCOM против вмешательства: в командовании считают Йемен отвлечением от Ирана. Это уже второй отказ за последние недели. Ранее Трамп отклонил просьбу Мухаммеда бин Салмана, согласившись лишь передавать разведданные и данные для целеуказания. Источник: Axios

📰 امریکا با وجود درخواست‌های ریاض، از ورود به جنگ با حوثی‌ها خودداری کرد واشنگتن قصد ندارد در یمن به ضد حوثی‌ها («انصارالله») حملات هوایی انجام دهد. این در حالیست که عربستان سعودی چندین بار خواستار چنین اقدامی شده است. ▪️ روز پنج‌شنبه، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، با پیت هیگست، وزیر دفاع امریکا، تلفونی گفت‌وگو کرد و بار دیگر خواستار حمایت هوایی واشنگتن شد. ▪️ روز یکشنبه، نیروهای دولتی یمن با پشتیبانی نیروی هوایی عربستان، عملیات ضدحمله را در منطقه تنگه باب‌المندب آغاز کردند. ▪️ یک مقام امریکایی گفته است که امریکا «در حال حاضر» قصد استفاده از نیروی نظامی را ندارد، اما اگر این عملیات با مشکلات جدی روبه‌رو شود، ممکن است این تصمیم تغییر کند. ▪️ قوماندانی مرکزی امریکا (CENTCOM) با مداخله نظامی در یمن مخالف است، زیرا در این قوماندانی، یمن عامل انحراف توجه و منابع از مسئله ایران تلقی می‌شود. این دومین بار طی چند هفته اخیر است که واشنگتن با چنین درخواستی مخالفت می‌کند. پیش از این نیز دونالد ترامپ درخواست سلمان را رد کرده و تنها با انتقال اطلاعات استخباراتی و ارقام مربوط به تعیین اهداف موافقت کرده بود.

📰 — «نیویارک ټایمز» : امریکا، روسیه او چین پر سپوږمۍ د لومړي اټومي رېاکټور د جوړولو لپاره سیالي کوي د ناسا پلان دی چې خپل اټومي رېاکټور تر ۲۰۳۰ کال پورې سپوږمۍ ته ولېږي. روسیه او چین بیا تمه لري چې خپله ګډه پروژه تر ۲۰۳۶ کال پورې پلي کړي. اټومي انرژي پر سپوږمۍ د دایمي اډو لپاره اړینه بلل کېږي، ځکه د سپوږمۍ شپه شاوخوا ۱۴ ځمکني ورځې دوام کوي او په دې موده کې لمریزې تختې نه شي کولای د انرژۍ باثباته سرچینه برابره کړي. 📰 США, Россия и Китай борются за первый ядерный реактор на Луне, пишет The New York Times NASA планирует запустить свой реактор к 2030 году. Российско-китайский проект рассчитывают реализовать к 2036-му. Ядерная энергия нужна для постоянных лунных баз: во время лунной ночи, которая длится около 14 земных суток, солнечные панели не могут обеспечивать стабильное питание.