🇨🇦 کارنی : در غزه همچنان رنج و درد انسانی گسترده ادامه دارد سایر اظهارات صدراعظم کانادا: ▪️ در همسایگی، اسرائیلیها مثل سابق با تهدیدهای موجودیتی از سوی حماس، ایران و نیروهای نیابتی آن روبهرو هستند. ▪️ من اعلام میکنم که کانادا ۱۰۰ میلیون دالر کانادایی کمک بینالمللی برای فلسطین اختصاص میدهد که از این میان، ۸۰ میلیون دالر برای کمکهای بشردوستانه و ۲۰ میلیون دالر برای تقویت ظرفیتها در زمینه صلح و امنیت اختصاص خواهد یافت. 🇨🇦В Газе продолжаются огромные человеческие страдания, — Карни Другие заявления премьер-министра Канады: ▪️По соседству израильтяне продолжают жить в условиях экзистенциальных угроз со стороны ХАМАС, а также Ирана и его прокси-сил. ▪️Я объявляю о выделении 100 миллионов канадских долларов международной помощи Палестине, из которых 80 миллионов будут направлены на гуманитарную помощь, а 20 миллионов — на укрепление потенциала в сфере мира и безопасности.
MY VERSION | МОЯ ВЕРСИЯ
🔖 Independent political analyst 🔖 Независимый политический аналитик 🔖 د سیاسی چارو خپلواک شنونکی - تحلیلگر مستقل مسایل سیاسی
-
-
Он призвал международное сообщество признать связь между происходящим в Газе и на Западном берегу, заявив, что речь идёт о политике, ведущей к насильственному перемещению палестинского населения. По словам короля, бездействие мирового сообщества позволяет расширять эту практику и создаёт риски для стабильности всего региона.
-
🇯🇴 د اردن پادشاه: اسرائیل هڅه کوي په غزه کې شته واقعیت بدل کړي د اردن پادشاه ویلي چې په غزه او لوېدیځه غاړه کې روانې پېښې نهشي کېدای يوازې د لنډمهالو پوځي اقداماتو یا جلا پېښو په توګه وبلل شي. د هغه په وینا، اسرائیل د ملکي بنسټونو ویجاړولو ته دوام ورکوي، هغه سیمه محدودوي چې فلسطینیانو ته د لاسرسي وړ ده، او پر ځمکه نوي واقعیتونه رامنځته کوي. نوموړي له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې په غزه او لوېدیځه غاړه کې د روانو پېښو ترمنځ تړاو په رسمیت وپېژني، او ویې ویل چې دا داسې پالیسي ده چې د فلسطیني ولس اجباري بېځایه کېدو ته لاره هواروي. د پادشاه په وینا، د نړیوالې ټولنې بېتفاوټي او ناپامي دې عمل ته د پراختیا لاره پرانیزي او د ټولې سیمې د ثبات لپاره خطرونه رامنځته کوي. 🇯🇴Король Иордании: Израиль пытается изменить реальность в Газе Король Иордании заявил, что происходящее в Газе и на Западном берегу нельзя рассматривать как временные военные меры или отдельные эпизоды.По его словам, Израиль продолжает разрушение гражданской инфраструктуры, ограничивает территорию, доступную палестинцам, и создаёт новые факты на земле.
-
ترامپ در مورد اردوغان: «او مهره سخت است، بهتر است با او درگیر نشوید» رئیسجمهور ایالات متحده رهبر ترکیه را دوست خود خواند و به شخصیت سرسخت او اشاره کرد. ترامپ گفت: «دوست من از ترکیه مهره سخت است. بهتر است با او درگیر نشوید، او سرسخت است. او یک مرد فوقالعاده است.» Трамп об Эрдогане: «Он крепкий орешек, с ним лучше не связываться» Президент США назвал турецкого лидера своим другом и отметил его жёсткий характер. «Мой друг из Турции — крепкий орешек. С ним лучше не связываться, он жёсткий. Он фантастический парень», — заявил Трамп.
-
📰 سعودي عربستان د «ختیځ ـ لوېدیځ» د تېلو نللیکه بېرته فعاله کړه — رویټرز د برید وروسته د تېلو د لېږد بهیر بېرته پیل شوی، خو تر اوسه په محدود ظرفیت ترسره کېږي. «Saudi Aramco» پلان لري چې په تدریجي ډول د تېلو لېږد زیات کړي او د سره سمندرګي پر غاړه د ینبوع بندر له لارې د تېلو صادرات بېرته پیل کړي. د نللیکې د سیستم د بشپړ فعالیت بېرته عادي کېدل ښايي څو اوونۍ وخت ونیسي. 📰Саудовская Аравия возобновила работу нефтепровода Восток-Запад, — Reuters Прокачка нефти по нефтепроводу восстановлена после атаки, однако пока ведётся в ограниченном объёме. Saudi Aramco планирует постепенно наращивать поставки и возобновить экспорт нефти через порт Янбу на Красном море. Полное восстановление работы системы может занять несколько недель.
-
🇺🇸 ترامپ: بریتانیا «بیش از هر کشور دیگری در جهان نام دارد» آنها این کشور را «پادشاهی متحد»، «بریتانیای کبیر» و گاهی هم «انگلستان» مینامند. از نامهای قدیمی آن نیز استفاده میکنند. این کشور بیش از هر جای دیگری در جهان نام دارد. 🇺🇸У Великобритании «больше названий, чем у любого другого места в мире» — Трамп Они называют это Объединенным Королевством, Великобританией, иногда – Англией. Они обращаются к старым названиям. У этой страны больше названий, чем у любого другого места в мире.
-
В Нью-Йорке обсудят политическое будущее Афганистана 24 сентября в штаб-квартире ООН пройдет специальная встреча, посвященная инклюзивному управлению и региональной безопасности Афганистана. Об этом сообщил постпред страны при ООН Насир Ахмад Файек. Главное о мероприятии: • Участники: афганские политические и общественные деятели, экс-дипломаты, эксперты и международные партнеры. Организаторы — миссия Афганистана при ООН, миссия Финляндии и фонд «Индиана». • Ключевая тема: запуск политического процесса, которым управляют сами афганцы, а также создание инклюзивной системы власти. • Позиция афганской миссии: граждане страны должны быть полноправными участниками принятия решений о своем будущем, а не просто «наблюдателями».
-
Афганская сборная «Афган Абдали» отправилась в Японию на Азиатские игры Национальная сборная Афганистана по крикету «Афган Абдали» в воскресенье, 20 сентября, вылетела в Японию для участия в XX Азиатских играх. По данным Крикетного совета Афганистана, свой первый матч афганские спортсмены проведут в ближайший четверг против сборной Японии. XX Азиатские игры стартовали в субботу в японской префектуре Айти и городе Нагоя. В соревнованиях принимают участие спортсмены из 46 стран, которые сразятся в 41 спортивной дисциплине.
-
🗑 20 сентября во Всемирный день чистоты эксперты вновь обратили внимание на острую проблему сбора и утилизации отходов в Афганистане. Главные тезисы материала: • Отсутствие системы: В стране нет комплексного подхода к мусору — от его сортировки и переработки до безопасного захоронения. Это ведет к загрязнению воды, почвы и воздуха, а также к росту заболеваемости. • Экологическая нагрузка: Крупные города страдают от смога из-за транспорта, сжигания пластика и угля. Ситуацию осложняет быстрый рост городского населения, в том числе из-за возвращения мигрантов. • Пищевые отходы: В 2026 году один из акцентов Всемирного дня чистоты сделан на борьбе с выбросом еды (по данным ООН за 2022 год, в мире выкидывают около 19% всех продуктов). • Пути решения: Одним из перспективных направлений считается переработка отходов в электроэнергию. Проектом уже интересовались инвесторы из Турции.
-
🇷🇺 В Панджшер прибыла группа из 70 российских туристов Представитель Панджшера Сайфуддин Латун сообщил о прибытии в провинцию группы из 70 туристов из России для посещения исторических и природных достопримечательностей. По его словам, с начала года Панджшер посетили около 450 тысяч внутренних туристов и более 500 иностранцев. При этом власти «Талибана» не уточнили, есть ли среди российских туристов женщины. Сообщение появилось на фоне действующих ограничений для афганских женщин и девочек на посещение парков и мест отдыха, тогда как иностранным туристам такие поездки разрешаются.
-
یو شمېر افغانانو دا ویډیو شریکه کړې او ویلي یې دي چې افغان ځواکونو پر کونړ او پکتیکا د پاکستاني ځواکونو د هوايي بریدونو په غج کې ډیورند کرښې ته نژدې د پاکستان پوسته ویشتې ده. Некоторые афганцы распространили это видео, утверждая, что афганские силы нанесли удар по пакистанскому военному посту вблизи линии Дурand в ответ на авиаудары пакистанских сил по провинциям Кунар и Пактика.
-
🇱🇹 لیتوانیا در مسیر لغو ممنوعیت استقرار سلاح هستهای پارلمان لیتوانیا در نخستین رأیگیری از طرح حذف ممنوعیت قانون اساسی برای استقرار سلاحهای کشتارجمعی، از جمله سلاح هستهای، در خاک این کشور حمایت کرد. این طرح با ۹۹ رأی موافق، ۱۳ مخالف و ۵ رأی ممتنع به کمیتههای مربوط ارجاع شد. برای نهایی شدن این تغییر، طرح باید دو رأیگیری دیگر را نیز با فاصله حداقل سه ماه پشت سر بگذارد و در هر مرحله دستکم ۹۴ رأی از ۱۴۱ نماینده را کسب کند. 🇱🇹Сейм Литвы сделал первый шаг к отмене конституционного запрета на ядерное оружие Парламент Литвы поддержал в первом чтении законопроект об исключении из Конституции статьи, запрещающей размещение на территории страны оружия массового поражения, включая ядерное. За передачу поправки на рассмотрение профильных комитетов проголосовали 99 депутатов, 13 выступили против, еще 5 воздержались. Чтобы изменения вступили в силу, документ должен пройти еще два голосования с трехмесячным перерывом между ними. На каждом из этапов проект обязан набрать минимум 94 голоса из 141.
-
Вашингтон «всегда будет на стороне Саудовской Аравии и поддержит её». Иными словами: обязательства есть, поддержка есть — осталось только понять, как именно всё это будет работать на практике.
-
🇺🇸 امریکا: د سعودي ملاتړ ته ژمن یو؛ مګر راتلونکي ګامونه لا نه دي روښانه د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، واشنګټن هوډ لري چې له سعودي عربستان سره د دفاعي تړون له مخې خپلې ژمنې عملي کړي. روبیو وویل: «موږ له سعودي عربستان سره دفاعي تړون لرو او هوډ لرو چې خپلې ژمنې پوره کړو.» د هغه په وینا، امریکا اوس هڅه کوي معلومه کړي چې «ایا وضعیت بېرته سمېدای شي که نه»، خو که کړکېچ لا پسې پراخ شي، واشنګټن به «تل د سعودي عربستان ترڅنګ ودرېږي او له هغه به ملاتړ وکړي». په بل عبارت: ژمنې شته، ملاتړ هم شته؛ خو لا باید معلومه شي چې دا هر څه به په عمل کې څنګه پلي کېږي. 🇺🇸 США: обязательства перед Саудовской Аравией есть. А дальше — посмотрим Госсекретарь США Марко Рубио заявил, что Вашингтон намерен выполнять свои обязательства в рамках оборонного соглашения с Саудовской Аравией. «У нас есть оборонное соглашение с Саудовской Аравией. Мы намерены выполнять наши обязательства по нему», — заявил Рубио. По его словам, США сейчас пытаются выяснить, «можно ли это исправить», однако в случае дальнейшей эскалации
-
🇺🇸 وینس: ماه نوامبر سرنوشتساز خواهد بود این انتخابات میاندورهای، رویارویی میان کسانی است که باور دارند این کشور باید آیندهای داشته باشد و کسانی که ترجیح میدهند شاهد نابودی آن باشند و سپس کشور را از صفر دوباره بسازند. این نوامبر سرنوشتساز خواهد بود. یا در برابر این دیوانگی ایستادگی میکنید، یا در کنار آن قرار میگیرید. و ما در برابر آن خواهیم ایستاد و مبارزه خواهیم کرد. 🇺🇸Этот ноябрь станет решающим, — Вэнс Эти промежуточные выборы — противостояние между теми, кто считает, что у этой страны должно быть будущее, и теми, кто предпочёл бы увидеть, как её разрушат, а затем отстроят заново с нуля. Этот ноябрь станет решающим. Либо вы дадите отпор этому безумию, либо встанете на его сторону. А мы будем противостоять этому и бороться с этим.
-
📰 🛢 امریکا د منځني ختیځ د انرژۍ د زیربناوو د بیارغونې لپاره د ۱۰ میلیارد ډالرو صندوق وړاندیز کوي د «وال سټریټ ژورنال» د راپور مهم ټکي: د ډونالډ ټرمپ ادارې د PACT په نوم د ځانګړي صندوق د جوړولو وړاندیز کړی چې ارزښت به یې ۱۰ میلیارد ډالره وي. د دې صندوق موخه د ایران سره د اووه میاشتنې جګړې له امله د سیمې د زیانمنو شویو انرژۍ زیربناوو بیارغونه ده. د صندوق د تمویل او لګولو پلان: • تمویل – ۵ + ۵ میلیارد ډالره: د ټولې ۱۰ میلیارد ډالرو نیمایي به واشنګټن برابروي، او د پاتې ۵ میلیارد ډالرو د برابرولو تمه له اتو سیمهییزو هېوادونو : سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، قطر، بحرین، کویټ، عمان، عراق او اردن څخه کېږي. • د لګښتونو موخه: د نفتو د تصفیې فابریکو، نللیکو او نورو زیانمنو شویو تاسیساتو ترمیم او بیارغونه. • ستراتیژیک هدف: د انرژۍ د لېږد لپاره د هرمز تنګي د بدیلو لارو رامنځته کول، څو د دې مهمې او زیانمنېدونکې لارې پر وړاندې د سیمې اتکا کمه شي. • مدیریت: تمه ده چې د صندوق چارې به د امریکا د نړیوالې پراختیا د تمویل ادارې DFC پر غاړه وي. اصلي ستونزه: له سیمهییزو شریکانو سره خبرې لا هم روانې دي او تر اوسه د هغوی وروستی ګډون نه دی تضمین شوی. د سیمې د یو شمېر هېوادونو استازي باور لري چې له تهران سره د رسمي سولې تر هوکړې مخکې د PACT صندوق پیلول له وخته مخکې دي. دوی اندېښنه لري چې بیارغول شوې زیربناوې ښايي یو ځل بیا د ایران د توغندیزو او بېپیلوټه بریدونو هدف وګرځي. د کارپوهانو په اټکل، د سیمې د انرژۍ د سکتور د بشپړې بیارغونې ټول لګښت به په لسګونو میلیاردونو ډالرو ورسېږي. 📰 🛢 США предлагают создать фонд PACT на $10 млрд для восстановления энергообъектов Ближнего Востока Главное из материала The Wall Street Journal: Администрация Дональда Трампа выступила с инициативой создать специальный фонд PACT (Partnership for Allied Trust and Construction) объёмом $10 млрд. Его цель — восстановление энергетической инфраструктуры региона, пострадавшей за семь месяцев войны с Ираном. Как планируют формировать и расходовать фонд: • Финансирование ($5 млрд + $5 млрд): половину суммы выделит Вашингтон, а вторую половину рассчитывают привлечь от восьми стран региона — Саудовской Аравии, ОАЭ, Катара, Бахрейна, Кувейта, Омана, Ирака и Иордании. • На что пойдут средства: ремонт нефтеперерабатывающих заводов, трубопроводов и других повреждённых объектов. • Стратегическая задача: создание альтернативных маршрутов транспортировки энергоресурсов в обход Ормузского пролива, чтобы снизить зависимость от этого уязвимого узла. • Управление: оператором фонда должна стать Американская корпорация финансирования международного развития (DFC). В чём сложность: Переговоры с ближневосточными партнёрами продолжаются, и их окончательное участие пока под вопросом. Представители ряда стран региона считают запуск PACT преждевременным до заключения официального мирного соглашения с Тегераном — они опасаются, что восстановленная инфраструктура снова станет мишенью для иранских ракет и беспилотников. По оценкам экспертов, итоговая стоимость полного восстановления энергетического сектора региона составит десятки миллиардов долларов.
-
🇹🇯🇨🇳 چین و تاجکستان مسیر جدید انتقال گاز را آماده میکنند پروژه ساخت خط لوله گاز میان تاجیکستان و چین در دیدار دلیر جمعه، وزیر انرژی تاجیکستان، با شرکای چینی در دوشنبه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. طرفین روند آمادهسازی این پروژه، مسائل و مشکلات موجود در مسیر اجرای آن و راههای احتمالی حل این مشکلات را بررسی کردند. 🇹🇯🇨🇳 «Китай и Таджикистан готовят новый газовый маршрут». Проект строительства газопровода между Таджикистаном и Китаем обсуждался на встрече министра энергетики Таджикистана Далера Джумы с китайскими партнёрами в Душанбе. Стороны рассмотрели ход подготовки проекта, текущие вопросы и проблемы, возникающие при его реализации, а также возможные пути их решения.
-
کو لپاره اساسي پوښتنه دا ده چې له کابل سره د خپل نفوذ د ساتلو په ترڅ کې څنګه خبرې اترې داسې نه کړي چې د متقابلو غوښتنو پر یوه سیستم بدلې شي. د طالبانو لپاره بیا پوښتنه دا ده چې څنګه له روسیې سره له خپل کانال او سیمهییزو فورمونو څخه د نړیوال مشروعیت د ترلاسه کولو لپاره ګټه واخلي، خو په عین حال کې په کورنیو او سیمهییزو امنیتي حساسو مسئلو کې له بهرني لاسوهنې څخه مخنیوی وکړي. همدا تضاد، نه یوازې جلا جلا دیپلوماتیکې څرګندونې، نن د روسیې او افغانستان (طالبانو) ترمنځ د تعامل له مهمو ازموینو څخه دی. د مسکو د مشورتي فارمت د اکتوبر د احتمالي غونډې جوړېدل کولای شي له لومړنیو عملي شاخصونو څخه وي چې وښيي دواړه لوري تر کومه حده چمتو دي خپل دریځونه له نوي وضعیت سره عیار کړي او دغه فارمت د یوه واقعي او فعال میکانیزم په توګه وساتي.
-
مسکو ـ کابل: د افغانستان په اړه د مسکو مشورتي فارمت د پیاوړتیا له جدي آزموینې سره مخ دی لیکوال: «زماروایت» په ملګرو ملتونو کې د روسیې د دایمي استازي واسیلي نیبین زیا هغه څرګندونې چې د افغانستان په اړه یې د «واقعبینانه او هر اړخیز چلند» پر اړتیا ټینګار کړی، یوازې د یوې دیپلوماتیکې اصطلاح په توګه نه، بلکې له کابل سره د روسیې د اوسنۍ تګلارې د انعکاس په توګه هم باید وکتل شي. مسکو له طالبانو سره پر مستقیم او باور ولاړ خبرو اترو ټینګار کوي او د فشار، بندیزونو او د افغانستان د مسئلې په اړه له انتخابي چلند سره مخالفت لري. په عین حال کې، روسیه ټینګار کوي چې باید د افغانستان او د سیمې د هېوادونو ګټې هم په پام کې ونیول شي. خو د دې ظاهراً همغږې شوې تګلارې تر شا ورو ورو ځینې اختلافات هم راڅرګندېږي. تر ټولو حساسه موضوع امنیت دی. مسکو لا هم په افغانستان کې د ترهګرو ډلو فعالیتونه د سیمهییز ثبات لپاره له مهمو ګواښونو څخه ګڼي. خو د کابل لپاره د ځینو ډلو په اړه د روسیې دریځ او د ترهګرۍ د ګواښ په اړه د مسکو څرګند بحث یوه سیاسي ستونزه رامنځته کوي. طالبان هڅه کوي ځان د افغانستان د امنیتي ستونزې د یوې برخې په توګه نه، بلکې د هغې د کنټرول اصلي ځواکمن لوري په توګه مطرح کړي. په عین حال کې، د روسیې او افغانستان ترمنځ تعامل له سیاسي خبرو اترو څخه ډېر وړاندې تللی دی. د ۲۰۲۶ کال د مې په ۲۷مه روسیې او افغانستان د پوځي ـ تخنیکي همکاریو هوکړه لاسلیک کړه. د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابولوف په وینا، دغه هوکړه چوکاټي بڼه لري او تر ډېره په افغانستان کې د روسي او شوروي پوځي تجهیزاتو د ترمیم او بیا رغونې لپاره زمینه برابروي او په ورته وخت کې د راتلونکو قراردادونو لپاره حقوقي بنسټ رامنځته کوي. په دې توګه، مسکو او کابل په تدریجي ډول نه یوازې سیاسي، بلکې د همکاریو عملي چوکاټ هم رامنځته کوي. له دیپلوماتیکو اړیکو او اقتصادي پروژو څخه نیولې تر پوځي ـ تخنیکي همکاریو پورې. له همدې امله، د امنیت په برخه کې رامنځته کېدونکي اختلافات لا ډېر اهمیت پیدا کوي. په همدې زمینه کې، د افغانستان په اړه د مسکو د مشورتي فارمت د بلې غونډې د احتمالي جوړېدو موضوع ځانګړې پاملرنه راجلبوي. تر اوسه د اکتوبر د احتمالی غونډې په اړه رسمي تایید نه دی شوی. خو د دې فارمت غونډې په دودیز ډول په مني (معمولا په اکتوبر کې) ترسره شوې دي. د دې لړۍ وروستۍ، اوومه غونډه د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر په ۷مه په مسکو کې د افغانستان [طالبان]، روسیې او د سیمې د یو شمېر هېوادونو په ګډون ترسره شوه. له کابل څخه د سرچینو د راپورونو له مخې، په احتمالي اکتوبرۍ غونډه کې د طالبانو د استازو ګډون لا تر اوسه وروستی نه دی. د احتمالي لاملونو په توګه د ترهګرو ډلو په اړه د مسکو له دریځ څخه د طالبانو ناخوښي یاده شوې ده. دا راپورونه په رسمي توګه نه دي تایید شوي، خو خپله دا ناڅرګندتیا د پام وړ ده: سره له دې چې د تعامل عمومي مسیر لا هم ساتل شوی، خو مسکو او کابل د امنیت د مهمو مسئلو په اړه تر اوسه بشپړ نظر یووالی نه لري. بل عامل سیمهییز دی. د مسکو د مشورتي فورم موخه یوازې د روسیې او افغانستان ترمنځ د اړیکو پراختیا نه وه، بلکې دا د سیمهییزو هېوادونو د څو اړخیزو مشورو لپاره هم د یوې داسې زمینې په توګه رامنځته شوی و چې د افغانستان مسئله پکې وڅېړل شي. که د احتمالي ګډونوالو ترمنځ د اختلافاتو په اړه راپورونه رښتیا هم موجودو تضادونو ته انعکاس ورکوي، مسکو به په یو وخت کې له دوو مسئلو سره مخ وي: له یوې خوا د سیمهییزو هېوادونو لېوالتیا دې فارمت ته وساتي او له بلې خوا کابل وهڅوي چې په همدې کچه په فورم کې خپل ګډون ته دوام ورکړي. له همدې امله، نننۍ اصلي پوښتنه یوازې دا نه ده چې د روسیې او افغانستان ترمنځ به سیاسي خبرې اترې دوام وکړي که نه، بلکې دا ده چې د دغو اړیکو نوې بڼه به څه ډول وي. مسکو په څرګنده توګه نه غواړي له کابل سره د انزوا پخوانۍ تګلارې ته بېرته وګرځي. خو طالبان هم، د موجودو نښو له مخې، د امنیت په برخه کې د روسیې ټولې ارزونې او تګلارې بې له قید او شرطه منلو ته چمتو نه دي. دا وضعیت ښيي چې پخوانۍ فورمول ـ «مسکو له خبرو اترو ملاتړ کوي، کابل هم په ګډون ځواب ورکوي» ـ ښايي نور بسنه ونه کړي. په همدې زمینه کې، د افغانستان په اړه د روسیې په سیاست کې د احتمالي کادری بدلونونو په اړه هر ډول راپورونه هم اضافي اهمیت پیدا کوي. تر اوسه دا ډول آوازې په رسمي توګه نه دي تایید شوې، له همدې امله د احتمالي بدلونونو پر بنسټ د روسیې د تګلارې په اړه پایله اخیستل له وخته مخکې دي. خو د دغو بحثونو موجودیت پخپله ښيي چې د افغانستان په اړه د روسیې سیاست د راتلونکي پړاو د موندلو په حال کې دی، یعنې له طالبانو سره د کاري اړیکو له رامنځته کولو څخه د سیاسي، اقتصادي او پوځي ـ تخنیکي همکاریو د یوې باثباته شبکې تر جوړولو پورې. د مس
-
در همین حال، همکاری روسیه و افغانستان دیگر تنها به گفتوگوهای سیاسی محدود نمیشود. در ۲۷ می ۲۰۲۶، روسیه و افغانستان توافقنامه همکاریهای نظامی ـ تخنیکی را امضا کردند. به گفته ضمیر کابولوف، نماینده خاص رئیسجمهور روسیه برای افغانستان، این توافقنامه ماهیت چهارچوبی دارد و در گام نخست، ترمیم و بازسازی تجهیزات نظامی روسی و شوروی سابق موجود در افغانستان را در بر میگیرد و همزمان اساسات حقوقی را برای قراردادهای بعدی فراهم می سازد. به این ترتیب، مسکو و کابل بهتدریج نه تنها یک چهارچوب سیاسی، بلکه یک مسیر عملی همکاری را نیز شکل میدهند؛ از تماسهای دیپلوماتیک و پروژههای اقتصادی گرفته تا همکاریهای نظامی ـ تخنیکی. از همین رو، اختلافات در حوزه امنیت اهمیت بیشتری پیدا میکند. در چنین شرایطی، احتمال برگزاری نشست بعدی فارمت مشورتی مسکو برای افغانستان از اهمیت خاصی برخوردار است. تا اکنون برگزاری نشست ماه اکتوبر بهگونه رسمی تأیید نشده است. با این حال، نشستهای این فارمت معمولاً در فصل خزان (عمدتا ماه اکتوبر) برگزار شدهاند. آخرین، یعنی هفتمین نشست آن، در ۷ اکتوبر ۲۰۲۵ در مسکو با حضور افغانستان [طالبان]، روسیه و شماری از کشورهای منطقه برگزار شد. بر اساس گزارش منابع در کابل، حضور نمایندگان طالبان در نشست احتمالی ماه اکتوبر هنوز نهایی نشده است. از جمله دلایل احتمالی، نارضایتی طالبان از موضعگیری مسکو در قبال گروههای تروریستی عنوان میشود. این گزارشها بهگونه رسمی تأیید نشدهاند. با این حال، همین ابهام قابل توجه است: حتی با وجود حفظ مسیر کلی تعامل، مسکو و کابل هنوز در مورد برخی مسائل اساسی امنیتی دیدگاه کاملاً یکسانی ندارند. عامل دوم، بُعد منطقهای این روند است. فارمت مسکو از ابتدا بهعنوان بستری برای تعامل نه تنها میان روسیه و افغانستان، بلکه برای همکاری چندجانبه میان کشورهای منطقه شکل گرفت. اگر گزارشها درباره اختلافات میان برخی از طرفهای احتمالی نشست واقعاً بازتابدهنده اختلافات موجود باشد، مسکو با دو کار همزمان روبهرو خواهد بود: حفظ علاقه کشورهای منطقه به این فارمت و متقاعد ساختن کابل برای ادامه مشارکت در آن با همان سطح قبلی. بنابرین، پرسش اصلی امروز، این نیست که آیا گفتوگوی روسیه و افغانستان ادامه خواهد یافت یا خیر، بلکه این است که پیکربندی جدید این روابط چگونه خواهد بود. مسکو آشکارا قصد ندارد به سیاست انزوای کابل بازگردد. اما طالبان نیز، ظاهراً، آماده نیستند همه ارزیابیها و اقدامات روسیه را در حوزه امنیت بدون ملاحظات بپذیرند. این وضعیت نشان میدهد که فورمول پیشینِ «مسکو از گفتوگو حمایت میکند و کابل در مقابل مشارکت میکند» ممکن است دیگر کافی نباشد. در این میان، هرگونه گزارش درباره تغییرات احتمالی در سطح رهبری و مسئولان بخش افغانستان در سیاست خارجی روسیه نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند. تا زمانی که چنین گزارشهای بهگونه رسمی تأیید نشدهاند، نتیجهگیری درباره تغییر احتمالی مسیر سیاست روسیه پیش از وقت است. با این حال، نفس مطرح شدن چنین بحثها نشان میدهد که سیاست روسیه در قبال افغانستان در مرحله جستجویی سطح بعدی قرار دارد: از ایجاد روابط کاری با طالبان به سمت شکلدهی یک نظام پایدار از تعاملات سیاسی، اقتصادی و نظامی ـ تخنیکی. پرسش اصلی برای مسکو اکنون این است که چگونه نفوذ خود را بر کابل حفظ کند، بدون آنکه گفتوگو به سازوکاری برای طرح خواستههای متقابل تبدیل شود. برای طالبان نیز مسئله این است که چگونه از چینل روسیه و فارمتهای منطقهای برای کسب مشروعیت بینالمللی استفاده کنند، بدون آنکه اجازه دهند در حساسترین مسائل امنیت داخلی و منطقهای، مداخله خارجی صورت گیرد. همین تضاد، نه اظهارات دیپلوماتیک جداگانه، یکی از مهمترین آزمونها برای تعامل روسیه و افغانستان [طالبان] در شرایط کنونی است. برگزاری احتمالی نشست ماه اکتوبر فارمت مسکو میتواند یکی از نخستین شاخصهای عملی باشد که نشان دهد طرفها تا چه اندازه آمادهاند مواضع خود را با شرایط جدید تطبیق دهند و این فارمت را بهعنوان یک سازوکار واقعاً فعال و مؤثر حفظ کنند.
- Older posts