The Бульба

Ведаеце, што па-сапраўднаму страшна? Вяртацца дадому з пяцігадовай дачкой з дзіцячай пляцоўкі і слухаць, як яна расказвае, пра што дамовілася з іншымі дзецьмі. Яны вырашалі, у якія гульні будуць гуляць ноччу ў падвале, калі пачнецца паветраная трывога. Пяцігадовыя дзеці. У іх узросце дзеці павінны абмяркоўваць, кім хочуць стаць, куды мараць паехаць, якія цацкі папрасіць у падарунак. Яны павінны прыдумляць казкі, будаваць замкі з пяску і спрачацца пра тое, хто будзе капітанам касмічнага карабля. Але дзеці ва Украіне абмяркоўваюць іншае. Як бавіць час у падвале ноччу. У што гуляць, пакуль над галавой гучаць выбухі. Як перачакаць паветраную трывогу. Як дачакацца раніцы, каб зноў выйсці на вуліцу і паспрабаваць жыць звычайным жыццём. Яны вучацца не толькі гуляць. Яны вучацца выжываць. І самае страшнае — яны паступова прызвычайваюцца да гэтага. Для іх паветраная трывога ўжо не нешта незвычайнае. Яна стала часткай паўсядзённага жыцця. Падвал — месцам, дзе можна схавацца. А ноч без выбухаў — падставай уздыхнуць з палёгкай. Уявіце, што гэта не гісторыя з навін. Гэта ваша дзіця. Ваш дом. Ваша ноч. Ваша рэальнасць. Менавіта так жывуць дзеці ва Украіне. Пакуль у адных краінах бацькі ўкладваюць дзяцей спаць, чытаюць ім казкі і жадаюць салодкіх сноў, ва ўкраінскіх сем’ях бацькі прыслухоўваюцца да гукаў за акном і думаюць, ці не давядзецца зноў будзіць дзіця, апранацца і бегчы ў сховішча. Маёй дачцэ цяпер пяць гадоў. Чатыры з паловай з іх яна пражыла ва ўмовах вайны. Падумайце пра гэта: яна амаль не ведае свету, у якім ноч — гэта проста ноч, а не час, калі можа прыйсці чарговая паветраная трывога. Я не хачу, каб маё дзіця памятала дзяцінства праз выбухі, падвалы і страх. Я не хачу, каб яна ўспамінала, у якія гульні гуляла падчас паветраных трывог, замест таго каб успамінаць свае мары. Расійская вайна супраць Украіны забірае ў дзяцей не толькі спакой і бяспеку. Яна забірае ў іх частку дзяцінства, якую немагчыма вярнуць. І гэта не проста словы. Гэта жыццё мільёнаў украінскіх дзяцей, для якіх вайна стала часткай рэальнасці. Дзеці не павінны вучыцца выжываць падчас вайны. Яны павінны вучыцца жыць. Марыць. Гуляць. Смяяцца. Будаваць планы. Не ведаць, што рабіць падчас выбухаў, а ведаць, кім яны хочуць стаць, калі вырастуць. Я вельмі хачу, каб мая дачка і ўсе дзеці ва Украіне аднойчы даведаліся, што такое мір, не з кніг і не з бацькоўскіх расказаў. Каб яны адчулі яго ўласным жыццём. Каб ноччу можна было проста спаць. Каб падвал быў проста падвалам. Каб слова «трывога» больш не прымушала дзяцей думаць пра тое, куды бегчы і ў што гуляць, пакуль яны хаваюцца ад смерці. Дзяцінства павінна быць дзяцінствам. Без падвалаў. Без паветраных трывог. Без выбухаў. Без вайны.