джучидский летописец

Қазақтың кейбір тайпалары бір кезде Батыс Қазақстанда немесе одан да батыста көшіп-қонып жүрген десе, неге екені белгісіз, бірден «бұлар ноғай тайпалары болған» деп шыға келеді. Бірақ тарихшылар кейде Қазақ хандығының батысында тек Ноғай Ордасы ғана болмағанын ұмытып кететін сияқты. Ол жақта Үлкен Орда, яғни Тахт елі де болды, Қырым хандығы да болды, Қазан хандығы да болды, Кавказдағы Түмен ұлысы да болды. Оның үстіне қазақтардан батысқа және солтүстік-батысқа қарай Шибан әулетінің оңтүстік және солтүстік ұлыстарына қараған тайпалар да көшіп жүрген. Әрине, кейбір қазақ тайпаларының тарихында «ноғай кезеңі» болғанын жоққа шығармаймын. Бірақ ол кезең сол тайпаның бүкіл батыстағы тарихын білдірмейді. Ноғай кезеңі Тұқа-Темір әулетіне қараған бір кезең мен Шибан әулетіне қараған басқа кезеңнің арасындағы өткінші уақыт болуы да мүмкін. Түптеп келгенде, бұлардың бәрі көшпелі жұрт қой. Олардың бастапқы ортақ мекені де бір — Қырымнан Ертіске дейін, Қазаннан Жетісуға дейін созылған алып Жошы ұлысы. Сондықтан белгілі бір қазақ тайпасының бір кездері батыста жүргенін көре сала, оны бірден «ноғай тайпасы» деп атау тым қарапайым түсіндіру сияқты. Ол тайпа әр кезеңде әртүрлі ханның, әртүрлі ұлыстың құрамында жүруі әбден мүмкін.