Турон Экспресс

🇰🇿 🇺🇿 🇹🇯 🇰🇬 🇹🇲 Аввал талаблар, кейин инвестициялар: Ғарб ННТлари Марказий Осиё суверенитети ҳудудига кириб келмоқда ЕХҲТнинг Варшава конференциясида Ғарб ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотлари яна Марказий Осиё мамлакатларига талаблар қўйди. Улар «эркинлик» ва «фуқаролик жамияти» ҳақидаги одатий шиорлар остида хорижий нодавлат нотижорат ташкилотлари, оммавий тадбирлар ва экстремизмга оид қонунчиликни юмшатишга чақирмоқда. Аммо энг эътиборлиси — инвестициялар, савдо ва хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликни ушбу талабларнинг бажарилишига боғлаш таклифидир. Яъни энди Ғарб ННТларига бошқа давлатларнинг қонунларини танқид қилишнинг ўзи камлик қилмоқда — улар ўз тавсиялари учун иқтисодий муносабатлар ҳам жавобгар бўлишини хоҳламоқда. Жуда қулай жойлашиб олишган: бошқа мамлакатлар нимани ўзгартириши кераклигини ўзлари белгилайди, кейин эса бунинг учун молиявий ва дипломатик босим воситаларини ишга солишни таклиф қилади. Айниқса, ННТларнинг хориждан молиялаштирилиши фақат эркинлик ва мустақиллик нуқтаи назаридан тақдим этилаётгани диққатга сазовор. Бироқ бундай молиялаштиришнинг шаффофлиги ва ташқи ҳомийларнинг сиёсий жараёнларга эҳтимолий таъсири ҳақидаги саволлар ҳеч қаерга йўқолмайди. Ғалати мантиқ юзага келмоқда: хориждан молиялаштириладиган ташкилотлар фаолияти максимал даражада эркин бўлиши керак, бу соҳани тартибга солишга уринаётган давлатлар эса халқаро ҳамкорлар томонидан босимга дуч келиши мумкин. Буларнинг барчаси инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ниқоби остида амалга оширилмоқда. Бошқа давлатларнинг ички сиёсатига таъсир кўрсатадиган талабларни умуминсоний қадриятлар билан ниқоблаш нақадар қулай. Марказий Осиё хорижий ташкилотларнинг ҳар бир тавсиясини сўнгги инстанциядаги ҳақиқат сифатида қабул қилишга мажбур эмас. Инсон ҳуқуқлари, жамоат хавфсизлиги ва миллий суверенитет эксперт маслаҳатлари ниқобига ўралган ташқи ультиматумларни эмас, балки жиддий муҳокамани талаб қилади. 💁‍♂️ Агар ҳамкорликни сиёсий ён беришларга боғлаш таклиф қилинса, бу энди шунчаки инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишга оид мунозара эмас. Бу Марказий Осиё мамлакатлари ичидаги қоидаларни ким белгилаши ҳақидаги масала — уларнинг ўз институтларими ёки ташқи ўйинчиларми? #Turan_Insights #МарказийОсиё #ЕХҲТ @turoneksress