سید عباس عراقچی

🔹مقطع ریاست‌جمهوری ایشان و وزارت خارجه بنده، مقطع بسیار سختی بوده است. ما مأموریت‌های معمولی خودمان در سیاست خارجی و در دیپلماسی اقتصادی را دنبال کردیم، ولی همزمان با موضوع درگیری‌ها در منطقه، آنچه که در لبنان و سوریه اتفاق افتاد و بعد جنگ دوازده‌روزه، اغتشاشات دی ماه و دخالت های خارجی و جنگ چهل روزه، دوران پرتلاطمی را رقم زد که در کنار آن، مذاکرات شکل گرفت. مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا صورت گرفت، و بعد مذاکرات اخیر که منجر به یک یادداشت تفاهمی شد. 🔹همه این‌ها یک سیاست خارجی بسیار شلوغ و سخت و پر از فراز و نشیب را ایجاد کرد. در این مسیر آقای دکتر پزشکیان کاملاً همراه بودند و از ما حمایت کردند. یکی از ویژگی‌های ایشان به نظر من، ارائه یک جور استقلال به سیاست خارجی است و این ناشی از اعتمادی است که به مدیران خودشان دارند و اعتمادی که به مدیریت سیاست وزارت خارجه داشتند. ایشان برای کار در سیاست خارجی برای ما دست باز قائل بودند فقط از ما خواستند که حرکت ما در چارچوب تدابیر رهبری، دیدگاه های خود ایشان و منافع ملی کشور باشد. 🔹 انتظارات ایشان در این شرایط سخت، به طور مشخص تلاش برای کاهش تنش و ایجاد گفت‌وگو و برقراری مذاکره در جهت منافع کشور و حل‌وفصل به‌موقع اختلافات در زمان جنگ و خاتمه جنگ، متمرکز بوده است. شاید از توصیه‌های همیشگی ایشان در هر جلسه دولت یا در هر جلسه‌ای که در طول جنگ داشتیم، همین بوده که وزیر خارجه در این جهت قدم بردارد. 🔹ما تا دو هفته اول جنگ، هیچ درخواستی برای آتش‌بس از طرف آمریکا نداشتیم. برخی از کشورها درخواست می‌کردند که میانجیگری بکنند.پاسخ ما به همه آن‌ها روشن بود و پاسخ این بود که رئیس‌جمهور به آن اعتقاد داشتند که ما آتش‌بس نمی‌خواهیم، ما خاتمه جنگ را می‌خواهیم. نمی‌خواهیم جنگ دوازده‌روزه که با آتش‌بس متوقف شد ولی چند ماه بعد دوباره تکرار شد، این تبدیل بشود به یک الگو که در کشور ما مرتب تکرار بشود. بنابراین این بار با آتش‌بس مخالفیم. چرا؟چون جنگ باید به گونه‌ای تمام بشود که دیگر تکرار نشود. 🔹این موضوعی بود که ایشان هم می‌فرمودند و با بعضی از سران کشورها در آن روزها تلاش کردند تماس بگیرند. البته برقرار کردن تماس در آن روزهای اول خیلی سخت و تقریباً غیرممکن بود. ولی پیام ما همین بود.بعدا وقتی که آمریکایی‌ها از همه اهدافی که داشتند ناامید شدند، خاطرتان هست دیگر، همان روز دوم جنگ بود که ترامپ یک توییت زد در دو کلمه: «تسلیم بدون قید و شرط». در پی تسلیم بودن، ناامید شدند؛ در پی تغییر نظام بودند، ناامید شدند؛ در پی تجزیه بودند، ناامید شدند؛ در پی اغتشاشات داخلی بودند، هر طرحی را که می‌توانستند دنبال کردند و موفق نشدند در اینکه این جنگ را بتوانند به سرانجام برسانند. نتیجه این شد که فکر می‌کنم از ۲۲ یا ۲۳ اسفند بود که درخواست آن‌ها برای مذاکره شروع شد.البته درخواست اول آن‌ها از یک متن پانزده‌بندی شروع شد که در حقیقت یک تسلیم‌نامه بود. اگر کسی یک روزی آن پانزده بند را بیاورد مقایسه بکند با این یادداشت تفاهمی که الان به آن رسیدیم در چهارده بند، کاملاً روشن است که ما از کجا به کجا رسیدیم.چه درخواست‌هایی داشتند و چه در عمل چه اتفاقی افتاد. در زمانی که آمریکایی‌ها درخواست مذاکره را مطرح کردند، آقای دکتر پزشکیان هم با توجه به دیدگاه همیشگی که داشتند، معتقد بودند که باید به این درخواست‌ها توجه کرد و ما راهی را برای خاتمه جنگ از همین طریق بتوانیم پیدا کنیم. 🔹این منجر شد به اینکه در جلساتی که بود، مسیر به سمت گفت‌وگو و بررسی پیشنهادات مختلف پیش رفت. از یک مقطعی ما پاکستان را به عنوان میانجی وارد کردیم و بعد همین‌طور کار جلو رفت تا بعد از سه ماه ما به یادداشت تفاهم رسیدیم.تقریباً بیست‌ودوم یا بیست‌وسوم اسفند که اولین پیام‌ها آمد تا یادداشت تفاهمی که روز بیست‌وپنجم خرداد امضا شد. 🔸 @s_a_araghchi