Кэлиҥҥи биэс сыл устата гааһы киллэриигэ күүстээх үлэбитинэн өрөспүүбүлүкэҕэ бастыҥ улуус буолабыт. Социальнай газификация, киин ититииттэн гааска көһүү бырайыактарынан дьоммут-сэргэбит сылаастык, сынньалаҥнык олороллоругар гаастааһыны киллэриигэ улууспутугар ыытыллар үлэлэргэ дойду президенигэр В.В.Путиҥҥа уонна Ил Дархан А.С.Николаевка, Промышленность министиэристибэти салалталарыгар итиэннэ "Сахатранснефтегаз" коллективыгар, директорыгар Алексей Засимович Колодезниковка махтаныах эрэ тустаахпыт. Ил Дархан гаастааһын хаамыытын тус хонтуруолугар тутар. Улуус 7 нэһилиэгэ гааска толору көстө, Хатылы, Үрэх Күөрэтэ, Чурапчы, Спорт түөлбэтэ бары автономнай гааска көһөн олороллор. Билигин да былаан элбэх, хоту сытар нэһилиэктэрбитин гаастыырга, гаас сүрүн утаҕа Сылаҥ, Арыылаах, Кытаанах нэһилиэктэринэн ааһан, салгыы Уус Алдан хайысхатыгар барыахтаах. Гаас бастаан киирэригэр ороскуота балачча улахан. Ол эрэн аҕыйах сылынан туһата хас да төгүл улаатарынан үчүгэй. Улууска гаас кэлэн улахан производственнай сыахтар тэрилиннилэр, үлэ оҥорон таһаарыыта, экономика хайысхаларыгар көдьүүһэ хас да төгүл улаатта. Чурапчы улууһун экономикатын сайдыытыгар бары өттүнэн улахан көдьүүстээҕэ көһүннэ. Өрөспүүбүлүкэҕэ гаастааһын үлэлэрэ салгыы Өлүөхүмэ, Бүлүү бөлөх улуустарынан барыахтаах.