MY VERSION | МОЯ ВЕРСИЯ

مالی ۲۰۲۵، رشد واقعی اقتصاد افغانستان ۱.۵ درصد بوده و حجم ناخالص سرمایه ثابت به ۲۸۶.۵ میلیارد افغانی رسیده است. همچنان، سهم سرمایه‌گذاری از تولید ناخالص داخلی از ۱۷ درصد به ۲۱.۵ درصد افزایش یافته است. کابل تلاش دارد وابستگی خود به کمک‌های خارجی را از طریق افزایش تولید، توسعه زراعت و صنعت، گسترش صادرات و جذب سرمایه‌گذاری کاهش دهد. با این حال، روند بازسازی اقتصادی همچنان با چالش‌های جدی روبه‌رو است، از جمله مشکلات بشری، دسترسی محدود به منابع مالی بین‌المللی و بازگشت گسترده ی افغانها از ایران و پاکستان. طرف روسی نیز بر ادامه وضعیت دشوار بشری در افغانستان تأکید کرد. هشتمین نشست فارمت مسکو چه چیزی را نشان داد؟ این نشست چند روند مهم را برجسته ساخت. نخست، روسیه مثل سابق در حال گسترش روابط خود با حکومت کنونی افغانستان است و آن را بیش از گذشته به‌عنوان یک شریک سیاسی درازمدت می‌بیند. دوم، پالیسی روسیه دیگر تنها به تماس‌های سیاسی محدود نبوده و موضوعات امنیتی، مبارزه با تروریزم، تجارت، ترانزیت و پروژه‌های اقتصادی را نیز دربر می‌گیرد. سوم، مناقشه افغانستان و پاکستان به یک عامل مستقل در معادلات امنیت منطقه‌ای تبدیل شده و اکنون مستقیماً بر سازوکارهای دیپلوماتیک چندجانبه نیز تأثیر می‌گذارد. و در نهایت، فارمت مسکو محدودیت‌های خود را نیز نشان داد. این نشست همچنان یک بستر مهم برای گفت‌وگوی منطقه‌ای است، اما نمی‌تواند به‌طور اتوماتیک اختلافات عمیق میان اعضای آن را حل کند. اینکه اختلاف میان کابل و اسلام‌آباد مانع توافق بر سر یک سند مشترک نهایی شد، نشان‌دهنده ی شدت گرفتن بی‌سابقه تقابل میان دو کشور است. به گفته ی ضمیر کابولوف، نهمین نشست فارمت مسکو در سال ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد. تا آن زمان، پرسش اصلی تنها چگونگی تعامل بیشتر جامعه جهانی و کشورهای منطقه با طالبان نخواهد بود، بلکه توانایی بازیگران منطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنش میان افغانستان و پاکستان نیز به یک آزمون مهم تبدیل خواهد شد. برای مسکو نیز این مسئله یک آزمون جدی خواهد بود: هرچه روسیه ستراتیژی منطقه‌ای خود را بیشتر با حکومت کنونی افغانستان پیوند بزند، هزینه سیاسی بی‌ثباتی بیشتر در افغانستان و وخیم‌تر شدن روابط این کشور با همسایگانش نیز افزایش خواهد یافت.