MY VERSION | МОЯ ВЕРСИЯ

صاد: د بهرنیو فشارونو تر سیوري لاندې بیا رغونه اقتصادي وضعیت هم د بحثونو یوه مهمه برخه وه. متقي د افغانستان اقتصادي وضعیت نسبتاً مثبت وباله. د هغه په وینا، د ۲۰۲۵ مالي کال په ترڅ کې د هېواد حقیقي ناخالص کورني تولید ۱.۵ سلنه وده کړې او د ثابتې پانګې ناخالص تشکیل ۲۸۶.۵ میلیارده افغانۍ ته رسېدلی دی. د هغه د معلوماتو له مخې، په ناخالص کورني تولید کې د پانګونې ونډه له ۱۷ سلنې څخه ۲۱.۵ سلنې ته لوړه شوې ده. کابل هڅه کوي چې د تولید، کرنې، صنعت، صادراتو او د پانګونې د جلبولو له لارې پر نړیوالو مرستو خپله تکیه راکمه کړي. خو اقتصادي بیا رغونه لا هم د بشري ستونزو، نړیوالو مالي سرچینو ته د محدود لاسرسي او له ایران او پاکستان څخه د افغان وګړو د پراخو بېرته ستنېدو له امله زیان‌منه ده. روسي لوري هم په افغانستان کې د سخت بشري وضعیت یادونه وکړه. اتم مسکو فارمت څه وښودل؟ دې غونډې څو مهم تمایلات روښانه کړل. لومړی، روسیه له اوسنیو افغان چارواکو ـ طالبانو ـ سره خپلې اړیکې لا پیاوړې کوي او هغوی تر ډېره د یوه اوږدمهاله سیاسي شریک په توګه ارزوي. دویم، د روسیې تګلاره یوازې پر سیاسي اړیکو محدوده نه ده، بلکې امنیت، د ترهګرۍ ضد همکاري، سوداګري، ترانزیټ او اقتصادي پروژې هم پکې شاملې دي. درېیم، د افغانستان او پاکستان شخړه په یوه خپلواک سیمه‌ییز عامل بدلېږي او اوس د څو اړخیزو دیپلوماتیکو میکانیزمونو پر فعالیت هم مستقیم اغېز کوي. مسکو فارمت خپل محدودیتونه هم وښودل دا فارمت لا هم د سیمه‌ییزو خبرو اترو لپاره مهمه زمینه ده، خو په خپله د خپلو ګډونوالو ترمنځ د ژورو اختلافاتو د له منځه وړلو توان نه لري. په ځانګړې توګه دا حقیقت چې د کابل او اسلام‌اباد شخړې د ګډې پایلنۍ اعلامیې د نه توافق سبب شوې، په ډاګه کوي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ تقابل څومره ژور شوی دی. د مسکو فارمت نهمه غونډه، د ضمیر کابولوف په وینا، په ۲۰۲۷ کال کې ترسره کېږي. تر هغه وخته پورې به اصلي پوښتنه یوازې له طالبانو سره د نړیوالو اړیکو راتلونکی نه وي، بلکې دا به هم وي چې سیمه‌ییز لوبغاړي به تر کومه حده وکولای شي د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لا زیاتې شخړې او پوځي تصادم مخه ونیسي. د مسکو لپاره دا به هم یوه جدي ازموینه وي: څومره چې روسیه خپله سیمه‌ییزه تګلاره له اوسنیو افغان چارواکو سره نښلوي، په هماغه اندازه په افغانستان کې د دوامدارې بې‌ثباتۍ او له ګاونډیو هېوادونو سره د اړیکو د لا خرابېدو سیاسي بیه هم لوړېږي. لیکوال: «زما روایت»