АБАЙ ОБЛЫСЫ: КІРІС 252 МЛРД ТЕҢГЕ, БІРАҚ ОНЫҢ 63%-Ы ТРАНСФЕРТТЕР ЕСЕБІНЕН Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының жаңа шолуы Абай облысы қаржысының негізгі теңгерімсіздігін көрсетеді. 2026 жылдың жеті айында аумақтар мен облыстық бюджеттің жиынтық кірісі 252,1 млрд теңгеге жетті. Бірақ оның 159,2 млрд теңгесі немесе 63,2%-ы республикалық бюджеттен түскен трансферттер есебінен қалыптасты. Өңірдің меншікті кірістерінің ауқымы бұдан әлдеқайда төмен. Бұл жағдай қала және аудан деңгейінде анық көрінеді. Облыстың 12 аумағы бойынша жылдық кіріс жоспары 123,1 млрд теңгені құрайды, 1 тамызға дейін оның 61,3 млрд теңгесі орындалды. Түсімдердің 93,7%-ын салықтар қамтамасыз етті - 57,5 млрд теңге. Бірақ маңыздысы - бұл салықтардың қайда қалыптасып отырғаны. Семей 34,3 млрд теңге немесе облыс аумақтарының барлық салық түсімдерінің 59,7%-ын қамтамасыз етті. Курчатовпен бірге екі қаланың үлесі 61,6%-ға жетеді, ал Семей, Аягөз және Жарма аудандарының жиынтық үлесі - 79,4%. Салық түсімі ең аз алты аумаққа небәрі 10,6% тиесілі. Шоғырлану біртіндеп күшейіп келеді: Семейдің үлесі 59,2%-дан 59,7%-ға, ал Херфиндаль-Хиршман индексі 3 790-нан 3 836 пунктке дейін өсті. Бұл облыстың меншікті кірістерінің динамикасы барған сайын санаулы аумаққа тәуелді болып отырғанын көрсетеді. Тағы бір шоғырлану бар: салық түсімдерінің 77,1%-ы табыс салығына тиесілі. Жеке табыс салығы 31 млрд теңге немесе аумақтардағы барлық салықтың 54%-ын, корпоративтік табыс салығы тағы 13,2 млрд теңге немесе 23%-ын қамтамасыз етті. Шілдеде салық түсімдері 5,6 млрд теңгеге артса, соның шамамен 4,27 млрд теңгесі дәл жеке табыс салығының есебінен қалыптасты. Жалпы аумақтар 57,5 млрд теңге салық жинады - бұл жылдық жоспардың 56,5%-ы. Ал есепті кезең жоспары 6,3%-ға артық орындалды. Жылдық жоспарды орындау бойынша Мақаншы ауданы - 64,9%, Абай ауданы - 64,8% және Көкпекті ауданы - 63,8% көрсеткішпен алда. Ең төмен нәтиже Ақсуат ауданында - 38,2%, Курчатовта - 45,7% және Бесқарағай ауданында - 46,1%. Соңғысы есепті кезең жоспарын орындамаған жалғыз аумақ болып отыр - 84,9%. Облыс үшін негізгі мәселе - Семейден тыс жерлерде экономикалық белсенділікті кеңейту. Әзірге меншікті салық базасы аумақтар бойынша қатты шоғырланған, ал жалпы кірістің едәуір бөлігі республикалық трансферттерге тәуелді. Сурет ЖИ көмегімен жасалған Мақаланы сілтеме арқылы оқыңыз: https://economykz.org/kk/abaj-oblysynyng-byudzhet-kiristeri-salyq-tuesimderining-60-gha-zhuyghyn-semej-qalyptastyrdy/ 😄 ECONOMYKZ.ORG: өмір цифрлармен Portal | Facebook | Telegram